5 บาท 10 บาท

“ปลาทูปิ้งตัวละ 30 จ๊ะ”
แม่ค้าในตลาดแจ้งราคา ผมยิ้มแกน ๆ ควักตังค์จ่าย พร้อมความคิดในสมองที่บอกว่า “ทำไมมันแพงจัง” เพราะร้านอื่น ๆ ราคาประมาณ 20 – 25 แค่นั้นเอง

เมื่อ 4-5 ปีก่อน ตอนนั้นอยู่ร้านสุกี้ ทำหน้าที่กึ่ง ๆ บริหารร้าน ดูยอดขาย ทำการตลาด ประชาสัมพันธ์ รวมถึงควบคุมต้นทุน การสร้างกำไรที่ได้ผลเร็วที่สุดคือการตัดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นออก และมีค่าใช้จ่ายอยู่ตัวหนึ่งที่ผมพยายามคิดแล้วคิดอีกว่าจะตัดดีหรือไม่ นั้นคือ ค่าจ้างขนของที่ให้ “ตาสม”

ตาสม คือเป็นหนึ่งในสามล้อถีบไม่กี่คนที่หลงเหลือในประวัติศาสตร์ของประเทศเรา (ผมคิดว่างั้น) คนที่ใช้บริการแกก็จะเป็นบรรดายาย ๆ ย่า ๆ ที่อายุรุ่นราวเดียวกันหรือแก่กว่า แต่วัน ๆ หนึ่งแกมีลูกค้าไม่เกิน 3-5 คนหรอก ค่าบริการ ต่อรอบก็ 20 -50 บาท แถม สามล้อที่แกใช้ถีบก็เป็นสามล้อเช่าด้วย 

ตาสมแกจะมีจ๊อบเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่พอหารายได้เพิ่มได้คือ ขนของจากตลาดทุ่งเจริญ ไปส่งตามที่ ๆ พ่อค้าแม่ค้าบอก ได้เงิน 20 บาทต่อรอบ ซึ่งร้านสุกี้ก็เป็นหนึ่งในลูกค้าแก วันหนึ่ง ๆ แกจะเทียวรับเทียวส่งของให้ร้านประมาณ 2-3 รอบ บางทีก็เอาผ้าไปส่งร้านซักให้บ้าง รวม ๆ แล้ววันหนึ่ง ๆ แกจะได้เงินจากคลังบริหารของผมประมาณ 50 – 100 บาท 

ทีนี้หัวการค้าการขายของผมเริ่มคำนวนต้นทุนว่าหากเราเดินไปเองหรือให้พนักงานในร้านไปซื้อ เราจะประหยัดได้ เดือนหนึ่ง ๆ 2- 3 พันบาท เมื่อคิดได้เช่นนั้น ผมก็พยายามลดการเรียกใช้แก เดินไปเองบ้าง ใช้เด็ก ๆ บ้าง โดยมีแม่ยายกับก้อยที่ยังเรียกใช้แกอยู่ แต่ก็ลดน้อยลงกว่าเดิมแบบสังเกตได้ 

จนวันหนึ่งขณะที่ผมเตรียมร้านรอลูกค้าตามปกติ ตาสมเดินเข้ามาเล่นกับเด็ก ๆ ที่ร้าน (ซึ่งถ้าแกว่างแกจะเดินเข้ามาประจำอยู่แล้ว ทั้งมาเล่นด้วยกับมาหาว่ามีอะไรพอที่จะทำได้บ้าง) ผมก็เห็นแม่ยายพยายามมองหาว่ามีงานอะไรพอจะใช้ตาสมได้บ้าง ก่อนจะบอกว่าไปซื้อพริกให้หน่อย 

ผมที่แอบสังเกตอยู่ก็หงุดหงิดในใจ เพราะพริกเราก็มีน่าจะพอใช้ อีกอย่างเดี๋ยวก็เย็นแล้วไปรับเด็ก ๆ แล้วแวะซื้อมาก็ได้ ตาสมตอบรับแต่แกนั่งลงแล้วบ่นว่า ตอนนี้ไม่มีลูกค้าเลย บางวันก็ได้ไม่พอค่าเช่ารถสามล้อด้วยซ้ำ พอพูดเสร็จก็รับเงินจากแม่ยายผมแล้วเดินไปทำหน้าที่ของแก…

ผมมานั่งคิด ๆ ว่า เงินที่เราประหยัดมาจากการจ้างแกขนของแต่ละเดือนนั้น เราเอาไปทำอะไรได้บ้าง ซื้อของเล่นให้ลูก ซื้อเบียร์ได้สักสองสามลัง รองเท้า เสื้อผ้าใหม่ จิปาถะ กาแฟ โอวัลติน 

แต่เงินค่าจ้างต่อเดือนที่ตาสมได้ไปนั้น เปลี่ยนเป็นอะไรได้บ้าง?

-ค่ากินอยู่ที่จำเป็นพื้นฐานยังไม่พอเลย-

เมื่อคิดได้แบบนั้นจึงพอเข้าใจว่า เงิน 5 บาท 10 บาท ของแต่ละคนมีค่าไม่เท่ากัน การอุดหนุนช่วยใช้บริการนั้นมีผลมากกว่าซื้อสินค้าและบริการ เปรียบเหมือนใต้ภูเขาน้ำแข็งนั้นแหละ สิ่งที่เราได้มาก็มีค่าเพียงยอดที่โผล่ให้เห็น แต่สิ่งที่เป็นความจริงคือการจุนเจือกันที่อยู่ด้านใต้ต่างหาก มันคือการต่ออายุ ยืดลมหายใจ และให้ความหวัง เป็นการบอกแบบกลาย ๆ ว่า ให้พยายามต่อไปนะ เราช่วยได้เท่านี้ แค่นั้นเอง

 จากนั้นเป็นต้นมา ผมก็เลิกอิดออด คิดเล็กคิดน้อย และพยายามหาอะไรให้แกทำเหมือนที่แม่ยายผมทำเหมือนกัน

ทุกวันนี้ตาสมไม่ได้มาถีบสามล้ออีกแล้ว คงมีหลายเหตุผล ไม่มีลูกค้า สภาพร่างกายไม่ไหว หรือทำได้ไม่คุ้มทุน ซึ่งก็เข้าใจได้ และเป็นห่วงว่าแกทำอะไรอยู่นะ ตอนนี้

ผมรับปลาทูจากแม่ค้าพร้อมสลัดคำถามเรื่องราคาออกจากหัว ภาพรอยยิ้มของตาสมที่มีความสุขในวันที่มีลูกค้าเยอะผุดขึ้นมา ลามมาเป็นจินตภาพของแม่ค้าปลาทูปิ้งที่นำเงินของเราไปซื้อสิ่งจำเป็นก็ลอยชัดเเจ้ง 

พ่อค้าแม่ค้าไม่ได้รวยเพราะเงินส่วนต่างที่เขาขายแพงขึ้นมากหรอก เพราหากไม่มีความจำเป็น เขาทั้งหลายก็ไม่ขายแพงเกินคนอื่น ๆ หรอก อยู่ที่เราแหละจะเลือกว่าจะยอมจ่ายเงินแพงเกินไปนั้นเพื่ออะไร เราซื้อน้ำเต้าหู้เซเว่นขวดละ 20 ได้ แต่กลับขมวดคิ้ว บ่นอุบอิบ เสียดาย 5 บาทที่สำคัญของพ่อค้าในตลาดธรรมดา 

ทุกอย่างมันมีสาเหตุแหละ เพียงแต่เราเข้าใจได้มากแค่ไหนกับการจ่ายส่วนเกินเหล่านั้น หากอยากช่วยก็จ่ายไป สบายใจ (ส่วนตัวคิดว่าดีกว่าทำบุญบางอย่างด้วยซ้ำ) 

หากไม่อยากช่วยก็เลือกร้านใหม่ที่ตรงความต้องการ อย่าไปบ่นให้เสียเงินเสียเวลามากกว่าที่ควรจะเป็นเลย เพราะเราไม่รู้หรอกว่า 5 บาท 10 บาทของเรา ช่วยชีวิตเขาได้มากแค่ไหน

การประหยัด ใช้เงินเป็น ก็เป็นเรื่องดี วางแผนให้เป็น มีเงินออม และอย่าลืมบริจาคบ้าง เงินในกระเป๋าเป็นเรื่องสำคัญแต่การใช้เงินเพื่อเรื่องดี ๆ สำคัญกว่า

-ก็ว่ากันไป-

#เขียนไว้ขณะนั่งรถประจำทางไปทำงานเพื่อประหยัดเงิน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s