“ห้องสมุด” หมุดหมายที่มากกว่าแค่หา’ไรอ่าน

เคยเข้าห้องสมุดไหม?

.

หลาย ๆ คนเห็นผมถามแบบนี้อาจคิดว่าแปลกแหละ แต่ก็ไม่แน่นะครับเพราะห้องสมุดในปัจจุบันของประเทศไทยดูช่างลดน้อยถอยลงไปทุกที อย่าว่าแต่ห้องสมุดเลย ร้านหนังสือแท้ ๆ ก็มีลดน้อยลงไปทุกทีเช่นกัน ต่างจากสมัยผมเด็ก ๆ ที่วันหยุดหากไม่ได้ไปยิงนกตกปลาละก็ ห้องสมุดก็เป็นอีกที่ ที่ผมมอบเวลาทั้งวันให้เลยทีเดียว ถ้าไม่นับว่าอ่านด้วยนอนด้วย ป่านนี้แอดลิงได้เป็นยอดรักนักอ่านไปแบ้วว

.

เกริ่นมาเสียนาน เข้าเรื่องดีกว่าวันนี้อยากเล่าเรืองห้องสมุดให้ฟัง มีหลายประเด็นที่อยากเล่าแหละ แต่ไม่รู้จะเรียงอะไรอย่างไรก่อนหลัง เพราะประนั้นก็อยากเล่า ประเด็นนี้ก็อยากพูด อีกอย่างคอลัมน์นี้ก็ชื่อ iMonkey Daily Talk ซึ่งแปลตรง ๆ ว่า ลองอยากพูด ดังนั้นจะเล่าตามที่อยากเล่าละกัน…

.

“ห้องสมุด” เป็นสถานที่เก็บรวบรวมเอกสารต่าง ๆ นั่นแหละ มีประวัติความเป็นมา (คร่าว ๆ นะเดี๋ยวยาว) ตั้งแต่สมัย พระเจ้าซาร์กอน แห่งอัสซีเรีย หรือเมื่อ ราว ๓,๐๐๐ ปีคริสตกาล ที่มีการรวบรวมแผ่นดินเหนียวบันทึกอักษรรูปลิ่ม นับเป็นบันทึกเรื่องราวของอาณาจักรอัสซีเรียซึ่งถือว่าเป็นจักรวรรดิแรกๆ แห่งอารยธรรมเมโสโปเตเมีย ต่อมาเมื่อดินแดนแถบนี้เจริญรุ่งเรืองขึ้น ได้มีการเก็บรวบรวมบันทึกต่างๆ ไว้มากขึ้น จึงถือว่าเป็นที่มาของห้องสมุดในปัจจุบันแหละ

.

มาที่ไทยบ้าง ในสมัยสุโขทัย มีการบันทึกเรื่องราวรวมถึงพระคัมภีร์ต่างๆ ลงบนใบลาน ต่อมามีการส่งสมณฑูตไปศึกษาพระธรรมที่ลังกา ศาสนาพุทธเริ่มเข้ามาจึงมีการจดบันทึกพระไตรปิฎกและคัมภีร์ลงบนใบลาน นำมาผูกเรียงด้วยเชือกแล้วพับเป็นทบ เรียกว่า “หนังสือใบลาน” แล้วนำไปเก็บรักษาไว้ หอไตร จึงอาจจะอนุมานได้ว่า หอไตร นั่นแหละเป็นจุดกำเนิดของห้องสมุด

.

เมื่อโลกมีห้องสมุด ต่อมาก็เกิดวิวัฒนาการของห้องสมุดในรูปแบบต่าง ๆ แบบที่ว่าน่าสนใจ งั้นขอหยิบมาเล่าสักสอง สาม สี่ ห้า หก ที่ละกัน เล่าไปเรื่อย ๆ เมื่อยก็จะหยุดนะ

.

ห้องสมุดที่คิดว่าน่าจะพอได้ยินหรือเคยเห็นกันบ้างก็จะเป็น “ห้องสมุดเคลื่อนที่” ที่ตอนนี้มีอยู่ที่ไทยด้วยนะโดยดำเนินการจากหลายหน่วยงาน ทั้งกองทัพเรือ ก็มีห้องสมุดเคลื่อนที่ทางน้ำโดยดัดแปลงจากเรือ หรือที่สว่างแดนดินจังหวัดสกลนครก็มีห้องสมุดที่ใช้รถพ่วงขนาดเล็กเป็นพาหนะ ดำเนินการโดยศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียน เป็นต้น เหล่านี้ยังไม่แพร่หลายมากนัก

.

แต่ที่ต่างประเทศเขาจะมีทั้งแบบทำเป็นธุรกิจเรียกกันว่า Book Truck คล้าย ๆ กับ Food Truck ที่เราเคยได้ยินและกำลังบูมกัน โดยเจ้า Books Truck หรือ Bookmobile ถือกำเนิดมาตั้งแต่ปี 1857 ที่มีรายงานเกี่ยวกับห้องสมุดเคลื่อนที่ได้มีการสัญจรไปรอบ ๆ แปดหมู่บ้านในคัมเบรีย และในปี ในปี 1858 The Warrington Perambulating Library ก็ถือกำเนิดขึ้น เป็นตี้นแบบให้กับห้องสมุดและร้านหนังสือเคลื่อนที่นั่นเอง 

.

โดยในปัจจุบันที่ต่างประเทศห้องสมุดโมบายเหล่านี้จะออกเรี่ยไรหนังสือจากที่ต่าง ๆ และออกให้บริการประชาชนตามพื้นที่ห่างไกล ที่ยากจะเข้าถึง รววมทั้งออกตามเทศกาลหนังสือต่าง ๆ ด้วย ที่น่าสนใจก็จะเป็น สำนักพิมพ์เพนกวินบุ๊คได้ทำ Book Truck สีส้มสดใส ที่เรียกว่า “Penguin Book Truck” ซึ่งจะเดินทางไปจอดตาม วิทยาลัยที่จัดงานหนังสือ

.

Penguin Book Truck จะมาพร้อมกับรถหนังสือและรถเข็นหนังสือ นอกจากนี้สำนักพิมพ์เพนกวินยังสนับสนุนตัวแทนจำหน่ายหนังสือให้เปิดร้าน Book Truck ซึ่งจากบทความที่แอดลิงอ่านมา ดูเหมือนเขาจะสนับสนุนให้เปิดเป็นร้านหนังสือและถือว่าเป็นธุรกิจที่น่าสนใจทีเดียว

.

(สนใจอ่านเรื่องเต็มที่นี่ https://www.paperyard.co/single-post/boomobile-historial1)

.

มาต่อกันด้วยห้องสมุดที่แปลก ๆ กันบ้าง เนื่องด้วยวิวัฒนาการของห้องสมุดพัฒนาขึ้นมามากอีกทั้งประเทศต่าง ๆ ต้องการให้ประชาชนเข้าห้องสมุด จึงสร้างห้องสมุดเท่ ๆ แปลก ๆ มาเอาใจคนรักการอ่าน อาทิเช่น

.

เรือห้องสมุดที่แล่นผ่านฟยอร์ด ประเทศนอร์เวย์ เรือลำนั้นมีชื่อว่า Epos ซึ่งมีหนังสือกว่า 6,000 เล่ม มีกัปตันเรือ พ่อครัว บรรณารักษ์ และนักเอนเตอร์เทนที่มาสร้างความสุขให้กับเด็กๆ อย่างเต็มที่ โดยเรือลำนี้เดินทางไปยังแต่ละเกาะเพื่อส่งมอบความรู้ให้กับประชาชนในท้องถิ่นมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1959

.

Stuttgart City Library ห้องสมุดสีขาวแห่งเยอรมัน ไท่ไม่ได้มีสีขาวแค่ตัวตึก แต่ไม่ว่าจะเป็น บันไป ระเบียง ส่วนประอกทั้งหมดต่างมีสีขาวเพื่อขับให้หนังสือเด่นนั่นเอง ห้องสมุดแห่งนี้บรรจุหนังสือมากมายมหาศาล เริ่มให้บริการมาตั้งแต่ปี 2011

( ห้องสมุดอื่น ๆ เท่ ๆ เพิ่มเติม https://www.dek-d.com/writer/41105/)

.

นอกจากห้องสมุดแปลก ๆ แล้ว มาดูห้องสมุดน่ารัก ๆ ที่จีนบ้าง ห้องสมุดเมืองหังโจว ประเทศจีน อนุญาตให้คนเก็บขยะเข้าไปนั่งอ่านหนังสือได้ ข้อเรียกร้องประการเดียวคือ ให้ล้างมือก่อน ซึ่งแน่นอนมีการประท้วงเพราะคนเก็บขยะเหล่านี้เป็นที่รังเกียจของผู้คนที่เข้ามาใช้บริการ แต่บรรณารักษ์จูซู่ชิง ก็บอกกับคนที่มาร้องเรียนว่า “ผมไม่มีสิทธิ์ห้ามพวกเขามาอ่านหนังสือ แต่คุณมีสิทธิ์ออกไปได้” แหม น่ารักเสียจริง กับผู้ดูห้องสมุดคนนี้ อย่างว่าสังคมทุกคนต้องการความรู้ทั้งนั้น ไม่แน่หนังสือบางเล่มในห้องสมุดนั้นอาจเปลี่ยนชีวิตพวกเขาก็ได้

(อ้างอิง http://www.huarenjie.com/article-320976-1.html)

ปิดท้ายละกัน นอกจากห้องสมุดที่อนุญาติให้คนเก็บขยะเข้ามาอ่านหนังสือแล้ว ยังมีห้องสมุดที่สร้างโดยคนเก็บขยะ โอ้ว บันดาลใจจริง ๆ

“โฮเซ่ กูเตียร์เรซ” จะจบการศึกษาแค่ชั้นประถม และมีอาชีพเป็น “คนเก็บขยะ” ในกรุงโบโกตา แต่เขาก็สร้างสิ่งที่ยิ่งใหญ่โดยการคัดหนังสือที่ผู้คนทิ้ง เก็บกลับมา รวบรวม โดยใช้เวลากว่า 20 จนสามารถสร้างห้องสมุดเพื่อให้บริการแก่ผู้คนในเมืองของเขา

.

“หนังสือถือเป็นสิ่งฟุ่มเฟือยสำหรับเด็กๆที่ยากจน” เขาเอ่ย นั่นเป็นสิ่งขับดันให้เขาสร้างห้องสมุด โดยปัจจุบันเขาได้รับเชิญไปเทศกาลหนังสือต่าง ๆ รวมทั้งได้รับบริจาคหนังสือเข้าห้องสมุดของเขามากมาย “สำหรับผม หนังสือคือสิ่งประดิษฐ์ชั้นยอดและเป็นสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับมนุษย์เรา” กูเตียร์เรซทิ้งท้ายว่าอย่างนั้น.
(ที่มา https://www.thairath.co.th/content/521326)

.

เอาเป็นว่าจบเหอะ ทั้งที่มีเรื่องอยากเล่าอีกมากมายแต่กลัวจะเบื่ออ่านหรือตาลายกันไปก่อน ยังไงคราวหน้าอาจเอากลับมาเล่าอีกเพราะคิดว่ามีประโยชน์เพราะหนังสือสามารถสร้างคน สร้างอนาคตได้ มากกว่าที่คิด อยากให้ผู้คน รัฐบาลออกมาสนับสนุนมากกว่าที่เป็น ไม่ใช่มีแต่ในเมืองใหญ่ ๆ หรือสร้างห้องสมุดดี ๆ มาแต่มีเพียงเศษหนังสือเท่านั้นตามที่เป็นข่าว อยากให้ดูแล บูรณาการอย่างสมบูรณ์เพื่อปลูกฝั่งให้เด็ก ๆ ในบ้านเรารักการอ่านกัน สักวันประชาชนคนไทยจะเดินเข้าห้องสมุด ไปหาไรอ่าน มากกว่าจะพูดว่า “ไปห้างไหนดี” (ที่จริงทำห้องสมุดในห้างก็ดีนะ)

.

ว่าแล้วก็ไปเยี่ยมห้องสมุดประชาชนใกล้ ๆ ก่อนดีว่า แต่มันอยู่ตรงไหนเนี่ยยยยยย

.

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s