คนนอก : อัลแบรต์ กามูส์

คนนอก : อัลแบรต์  กามูส์

56703

…เขาถามว่าฉันมีความทุกข์ไหม คำถามนี้ก่อความประหลาดใจให้กับฉันอย่างมาก เพราะฉันคงตะขิดตะขวงใจถ้าจำเป็นต้องตั้งคำถามนี้ อย่างไรก็ตาม ฉันเลิกนิสัยตั้งคำถามแก่ตัวเองแล้ว จึงยากที่จะตอบคำถามของเขาได้ แน่ละฉันรักแม่มาก ทว่านั่นก็ไม่ได้มีความหมายอะไรพิเศษ มนุษย์ที่ที่มีสุขภาพจิตสมบูรณ์ ย่อมคาดถึงการตายจากของผู้ซึ่งเขารักไว้ไม่มากก็น้อย…
: เมอโซ

 

เคยถามว่าตนเองเป็นคนแปลกประหลาดกว่าประชาชนคนอื่นไหม น่าแปลกนะที่หลาย ๆ คนมักจะตอบว่า ตัวเองเป็นปัจเจก เป็นตัวของตัวเองมากกว่าที่จะเดินตามเงาของคนส่วนใหญ่ แต่การกระทำที่ออกมานั้นเป็นกลับเป็นขั้วข้าม ถลาเซตามกระแสที่ถาโถมมาทั้งในโลกจริงและเสมือน เหยียดผู้ต่างจากกลุ่มเรา ด้วยสายตาเมินหมิ่น มองบน พ่นผรุทสวาท ด่าทอ ว่าไร้กาละเทศะ ไม่อยู่ในจารีต ก่อนหดหัวเข้าไปในครรลองปฏิบัติตามแบบอย่างของคนทั่วไปในสังคม…

 

“คนนอก” L’ESTRANGER – เรื่องของชายชื่อเมอโซ ผู้อยู่ในสังคมปกติธรรมดา ทำงานด้วยความขยัน อดทน มีมิตรไมตรีแบบทั่วไปที่บุคลพึงแต่ แต่นิสัยของเขาคือคนไม่ได้คิดอะไร ไม่มีคำถาม นิ่งเฉยต่อความทุกข์ ไม่ได้ฝักใฝ่หาความสุข กระทั่งวันหนึ่งได้รับข่าวว่ามารดาที่อยู่บ้านพักคนชราเสียชีวิต เขาจึงเดินทางไปร่วมตามหน้าที่ของลูกชาย เพียงแต่ว่าความเมินเฉยของเขาสร้างความประหลาดใจแก่ผู้พบเห็น เขาไร้ซึ่งน้ำตา เขาสูบบุหรี่ต่อหน้าโลงไม้ของแม่ เขากลับไปทำงานในรุ่งเช้าของอีกวัน ไปหาหญิงสาว และไปดูหนังตลก

 

56702

 

สิ่งเหล่านี้เริ่มสร้างรอยปริร้าวบนกระจกบานใสที่ติดอยู่ในใจของผู้คน ค่อย ๆ สร้างความห่าง และขยายรอยให้ยาวออกไป กว้างออกไป และเมื่อมีเหตุการณ์เป็นตายขึ้นโรงขึ้นศาล ความเป็น คนนอก ของเขาก็จู่โจมทำร้าย ผู้คนป้ายสีเติมแต่งความต่ำทรามด้วยเพียงเพราะเขาดูเหมือนไร้ศีลธรรม ไร้จรรยา และด้วยที่เขาไม่ได้นับถือในพระเจ้า การไต่สวนชายคนหนึ่งจึงดำเนินไปอย่างไร้ความปราณี…

 

–”–

นิยายเรื่องนี้เล่าเรื่องด้วยสำเนียงนาบเนิบในภาคแรก ค่อยเล่าความเป็นอยู่ การดำเนินชีวิตของเมอโซ สิ่งรายล้อม ผู้คนต่าง ๆ ที่เขาปฏิสัมพันธ์ด้วย ในสำนวนแปลค่อยข้างแปลกและบางทีก็ดูสับสนอยู่บ้างแต่เมื่อพิจารณาว่าเสียงนั้นเป็นเสียงเมอโซแล้ว เสียงนี้อาจเป็นเสียงปกติของเขาก็เป็นได้

 

ในภาคสอง เรื่องเพิ่มความบีบคั้นและทำให้เมอโซเติบโตขึ้นด้วยภาวะบีบคั้นบางอย่าง ทั้งเหตุการณ์ที่เขาเป็นผู้กระทำ และสถานาการณ์ที่ผู้อื่นโยนมาให้ บ่อยครั้งที่แสดงถึงการรำพึงรำพันของเมอโซเกี่ยวกับการไม่ใส่ในเรื่องต่าง ๆ ของตน ตั้งคำถามกับตัวเองว่า ทำไมเราไม่ทำเยี่ยงนั้น ทำไมเราไม่ปฏิบัติเช่นนี้ (ทั้งที่บทแรกเกือบจะไร้การใส่ใจในสิ่งรอบข้าง) จนเรื่องมาสรุปจบสุดท้าย ตรงที่ความเป็น คนนอก คนต่าง มักไร้ที่ยืนสังคม

 

นอกจากการเล่าเรื่องความแปลกแปร่งของตัวเอก การผลักดันให้ออกห่างจากสังคมเนื่องด้วยความต่างแล้ว คนนอก สะท้อนให้เห็นถึงช่องว่างโหว่งของกระบวนการยุติธรรม ที่ไม่ได้เอื้อให้ผู้ต้องหาสามารถอธิบายตัวตนของตนออกมาได้ กฏหมายถูกใช้โดยคนธรรมดาที่นั่งปรึกษากันเพื่อส่งมอบโทษทัณฑ์แด่ผู้อื่น เช่นในบทที่ว่า

 

“ถึงแม้ฉันจะเป็นคนที่มีความตั้งใจดีฉันก็ไม่อาจยอมรับกำหนดการแน่นอนซึ่งท้าทายหยามหยั่นนั้นได้ เพราะว่ามันออกจะไม่ได้สัดส่วนอย่างน่าขัน ระหว่างคำตัดสินที่เป็นตัวกำหนดขึ้นมาและปฏิบัตการอย่างเรื่อยเฉื่อยหลังจากที่คำตัดสินประกาศออกมาแล้ว ด้วยเหตุผลที่ว่าคำพิพากษาถูกอ่านเมื่อเวลายี่สิบนาฬิกาแทนที่จะเป็นสิบเจ็ดนาฬิกาซึ่งอาจจะทำให้คำพิพากษากลับกลายเป็นอย่างอื่น เพราะมนุษย์ผู้เปลี่ยนเสื้อแล้วเป็นผู้ตัดสิน…”

: เมอโซ

56704
เฮียก็เท่เกิ้น…

–”–

ท้ายสุดแล้วมนุษย์ย่อมเป็นสัตว์สังคม การกระทำการบางอย่างก็เป็นไปด้วยจารีต ด้วยสังคม ด้วยผู้ใหญ่พาผู้น้อยทำ และการกระทำบางอย่างก็เกิดขึ้นเพื่อให้เราเข้ากับสังคมได้ พยุงให้สังคมเดินต่อไปได้ด้วย เมื่ออ่านจบ ผมนึกย้อนกลับไปเมื่อสักอาทิตย์ที่ผ่านมา มีโฆษณาของน้ำชายี่ห้อหนึ่งที่ตั้งคำถามว่า ทำไมวัยรุ่นต้องซ่า ต้องเมา ต้องสุด เราไม่สามารถมีความสุขด้วยการอยู่บ้านเดาะปิงปอง นอนอ่านหนังสือ หรือพับกระดาษได้หรือ คงเป็นคำถามเดียวกันกับที่ผมได้จากหนังสือ

 

และยิ่งต้องปวดหัวหนักเข้าไปใหญ่ เมื่อพยายามคิดว่า ความคิดเหล่านั้นมีต้นตอมาจากอะไร มาอยู่ในชีวิตเราตอนไหน และเมื่อไหร่ ที่เราจะสามารถทำ หรือเป็นในสิ่งที่เราเป็นได้อย่างแท้จริงเสียที

 


 

ติดตามรีวิว และเรื่องราวอื่น ๆ ได้ที่ iMonkeyblog

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s